Diabetes Mellitus Type 2 (T2DM) is een chronische ziekte; eentje waarbij het risico op complicaties groter wordt door ontregelde glucosewaarden. Mensen met deze vorm van diabetes hebben hulp nodig om meer grip te krijgen op de diabetes.

Wat helpt?

Een belangrijke factor die winst kan opleveren bij T2DM? Een gezondere leefstijl! Helaas ontbreekt de tijd in de gezondheidszorg om patiënten hier optimaal in te begeleiden.

Vooronderzoek maakte duidelijk dat mensen met T2DM:

• te weinig gezonde voeding binnenkrijgen volgens de norm
• te weinig gezond bewegen, volgens de norm
• geen kennis hebben over de voordelen van een gezonde leefstijl

De oplossing: Diameter

ZGT, de Universiteit Twente en Roessingh Research and Development (allen partner van Vitaal Twente) ontwikkelden de Diameter app. Een gepersonaliseerde diabetescoach. Deze app helpt mensen met diabetes type 2 de glucosewaarde op peil te houden. De app wordt nu doorontwikkeld in samenwerking met Ancora Health.

Over de digitale, gepersonaliseerde diabetescoach

De coach – de Diameter – monitort glucosewaarden, lichaamsbeweging, hartslag, voeding en medicatie doorlopend. Op dit moment proberen de betrokkenen de app te personaliseren; bijvoorbeeld door berichten meer af te stemmen op iemands persoonlijke situatie én op omgevingsfactoren zoals het weer. Gebruikers krijgen berichten die passen bij hun situatie. Zo houden ze de glucosewaarden gemakkelijker binnen de streefwaarden. Hierdoor ondersteunt de app de mensen in het maken en volhouden van verantwoorde keuzes.

• Mensen voeren via de Diameter hun voeding in en koppelen een activiteitentracker (Fitbit).
• App stuurt 10 weken 2x per dag motiverend/informerend bericht over voeding en/of activiteit.
• Gebruikers kunnen doelen stellen rondom voeding of activiteit. Zoals stappendoel, fietsdoel, of voedingsdoel.
• Bij voedingsdoel kiest de gebruiker voor ‘minder ongezond eten’ of ‘gezonder eten’.
• Gebruikers krijgen iedere week terugkoppeling over het doel. Als het doel niet gehaald is, vraagt digitale coach waarom niet.

Verwachting: beter gevoel

We verwachten dat patiënten voordelen merken op de korte termijn (groter gevoel van welbevinden) én lange termijn (verminderde kans op complicaties). Het bewijs hiervoor? Dat komt van vragen over het gevoel van welbevinden, metingen van de glucosevariabiliteit en de blik op de eindpunten.

Stand van zaken: doorontwikkelen van de app

• De eerste versie van de app is uitvoerig getest met mensen die onder behandeling zijn bij ZGT.
• Inzicht in gebruiksvriendelijkheid en effecten van de app op eet- en beweeggedrag en bloedsuikerwaarden. Wat werkt wel, wat werkt niet.
• Ancora Health gaat het digitale zorgpad verder ontwikkelen en professionaliseren.
• Het digitale zorgpad zal vanaf begin 2024 ingezet worden binnen ZGT. Zij vragen eerst een kleine groep patiënten om met de app te werken.

Vervolg op pilotstudie: Diameter-1 studie

Naast de hierboven genoemde stand van zaken loopt op dit moment de Diameter-1 studie. Dit is een vervolg op de pilotstudie die aan dit project vooraf ging. Doel: de ervaringen en de eerste effecten op leefstijl en gezondheid verkennen. De studie is voor mensen die een behandeling krijgen in ZGT of in de eerste lijn. Zij gebruiken de Diameter app (incl. Fitbit en Freestyle Libre) voor een half jaar. De zorgverleners gebruiken de inzichten uit de gemeten waarden ook om feedback en adviezen te geven op gebied van hun leefstijl.

Wat vooraf ging: pilotstudie en onderzoek

De Diameter-studie is gestart met een pilot met 9 personen. Deze groep mensen gaven de Diameter een 7.5 uit 10. Ze vinden de inzichten van de Diameter erg bijdragen. Wel vonden zij invoeren van voeding beperkt en missen zij gepersonaliseerde berichten vanuit de gemeten data. Een testgroep heeft vervolgens een half jaar de Diameter, een Fitbit en 5 Freestyle Libre-sensoren gebruikt.

Samenwerking

De partijen binnen dit project werken ook samen met TNO.

Dit project wordt mogelijk gemaakt door: 

• Diabetesfonds
• ZonMW

Dit is de stand van zaken per najaar 2023.

The post De Diameter app: leefstijl verbeteren van diabetespatiënten appeared first on Vitaal Twente.

Het hoe en wat van actieonderzoek

Om te beginnen licht Kira toe wat actieonderzoek is. “Dit is een vorm van participatief onderzoek. Dus onderzoek dat je in de praktijk houdt, samen met mensen die hiervoor relevant zijn.” Belangrijkste  kenmerken? De alsmaar doorlopende en veranderende fases van planning, actie en reflectie. Door het nauwe contact met de praktijk vergroot actieonderzoek de kans dat een project of verandering, zoals de implementatie van nieuwe zorgtechnologie, standhoudt.

Zelfde onderzoeksrichting, veel vragen

Er zijn enkele aanleidingen voor het kersverse netwerk dat zij en collega Ruben deze maand oprichten. “Ik sta aan het eind van mijn promotieonderzoek naar actieonderzoek. Zo kwam ik in contact met collega Ruben Veltman, die net met promotieonderzoek hiernaar begon; in zijn geval bij Saxion. We vonden het fijn kennis met elkaar uit te wisselen.” Op zijn beurt hield Ruben vlak voor de zomer een online presentatie bij Vitaal Twente over actieonderzoek. Hier kwamen veel mensen op af.

Van eilandje naar netwerk

Wat tijdens de bijeenkomst van Vitaal Twente bleek? “Iedereen is op een eilandje met dit onderwerp bezig en vindt het fijn om ervaringen uit te wisselen.” Zelf werkte Kira met veel stakeholders aan haar onderzoek. Ze reflecteerde naar Ruben wat er goed en niet goed ging en wat ze hieruit konden leren voor vervolgonderzoek. Vaker sparren over hoe collega’s actieonderzoek doen en of ze tips hebben op bijvoorbeeld literatuurgebied bleek ook bij anderen welkom.

Zo krijg je draagvlak

“Bij Roessingh Research and Development doen we onderzoek naar implementatie van wearables; zorgtechnologie die je bij je draagt, op je lichaam of in je kleding. Wat is er nodig om hiervoor zo veel mogelijk draagvlak te krijgen? Een van de onderdelen van actieonderzoek is om dan de mensen die het gaan dragen, erbij te betrekken. Je vertelt ze onder meer wat we gaan doen en  hoe we dat gaan doen. Zo voorkom je dat ze denken: ‘Hé, er ligt iets en ik weet er niets van!’

3 themabijeenkomsten

In haar promotieonderzoek keek Kira naar het doen van actieonderzoek. En naar hoe je onderzoekers hierbij kunt ondersteunen om dit lokaal toe te passen. Welke behoeften zijn er? En hoe betrek je mensen actief? In het nieuwe netwerk wil ze onderzoekers vragen wat er al is en wat zij nodig hebben om met actieonderzoek te werken. “In september houden we een kick-off bijeenkomst voor iedereen die interesse heeft. Daarna volgen tot eind van dit jaar nog 3 themabijeenkomsten met het netwerk.”

Veranderen ná toestemming – hoe doe je dat?

Een van de thema’s die wellicht aan de orde komen? “Ethische toestemming. Soms veranderen dingen immers tussendoor, maar vooraf is dat niet allemaal te benoemen naar stakeholders die toestemming gaven voor hun medewerking. Ik hoor graag hoe anderen dit tot nu toe aanpakken.”

Toolkit in december

Na de laatste themabijeenkomst wil ze in januari het liefst iets kunnen presenteren, een soort toolkit. Misschien wel met een handleiding, stappenplan of checklist en andere informatie. “Ook kijken we dan of we dit een vervolg geven, net zoals nu al met refereersessies binnen Vitaal Twente gebeurt.” Naar verwachting zullen er veel mensen van verschillende praktijk- en onderwijsinstellingen aansluiten bij het netwerk. Zoals van Saxion, UT, Roessingh en andere organisaties.

Meer weten? Aanmelden?

Mail je vragen en/of aanmelding naar k.oberschmidt@rrd.nl.

Over kartrekkers/onderzoekers Kira Oberschmidt en Ruben Veltman van de TAO Hub

Ruben is docent-onderzoeker bij Saxion en PhD student e-healthimplementatie bij Tactus Verslavingszorg. Kira is junior researcher bij Roessingh Research and Development. Net als Ruben is ze ook verbonden aan de Universiteit Twente voor promotieonderzoek.

The post Netwerk voor actieonderzoek e-health beloond appeared first on Vitaal Twente.

Details reumaproject

• Door wie: Vitaal Twente-partners RRD en Universiteit Twente plus TOPFIT Citizenlab
• Welke technologie: handscan en online platform om data te verzamelen
• Hoeveel belangstelling: meer dan 400 mensen via vragenlijst
• Aanpak: online afspraken van 2-3 uur

Eerste uitkomsten: website voor data

Een belangrijke ontdekking bij dit onderzoek? Mensen willen graag vanuit huis meedoen, via een platform. Hiervoor komt er nu een website: Share Data Valley, gebaseerd op het platform Sport Data Valley. Hoe dit er uit moet zien? En hoe mensen zelf gegevens kunnen verzamelen om zicht te krijgen op hun vragen? Deelnemers van dit onderzoek leverden hiervoor via vragenlijsten zelf nuttige informatie aan.

De volgende stap: vermoeidheid onderzoeken

De meeste deelnemers aan het onderzoek vertelden dat ze zo moe zijn. En dat hun arts hen hierin niet altijd serieus neemt. Het onderwerp vermoeidheid onderzoekt TOPFIT Citizenlab nu verder, samen met patiënten. Hiervoor verzamelden ze al de nodige data. De volgende stappen? Deze data analyseren (door onderzoekers én samen met deelnemers) én de hele aanpak met ‘citizen science’ (burgerwetenschap) evalueren met de patiënten zelf.

Meer weten? Meekijken met uitkomsten van reuma-onderzoek?

The post Technologie voor (onderzoek naar) reuma: data-deelwebsite appeared first on Vitaal Twente.

Hobbels rondom gegevens koppelen

Tijdens het proces kwamen verschillende hobbels naar voren, waaronder als voornaamste de juridische restricties bij het koppelen van persoonsgegevens. Het proces leverde ook veel goede energie, contacten en nieuwe initiatieven op.

Successen: meer afstemming, meer vergelijking

Partijen weten elkaar beter te vinden en kennen elkaar en elkaars werkwijze en data nu beter. Er is op onderdelen al sprake van samenwerking naar aanleiding van uitkomsten van het project. Zo stemmen GGD Twente en RRD de verspreiding van vragenlijsten en benutting van het moment waarop de ander vragenlijsten uitzet af. Kennispunt Twente bekijkt samen met Twentse gemeenten en Menzis of en hoe Wmo- en Wlz-gegevens met elkaar vergeleken kunnen worden om meer inzicht te genereren.

Omgaan met gegevens

Het onderwerp data werd later dat jaar tijdens een lunchbijeenkomst van Vitaal Twente geagendeerd. Op die manier konden de aanbevelingen die het project opleverde gezamenlijk worden opgepakt. Hierbij willen de samenwerkende partijen graag ook ziekenhuizen, huisartsen, gemeenten en alle andere partijen betrokken bij Vitaal Twente bereiken, om de contouren van de kennisinfrastructuur samen steeds verder in te kleuren.

The post Ouder worden in Twente, hoe doen we dat? appeared first on Vitaal Twente.

Er is een groot aantal beweeginterventies voor ouderen die worden aangeboden vanuit verschillen partijen. Uit eigen ervaring en eerder onderzoek bleek dat ouderen minder deelnemen aan dit aanbod dan verwacht. Het is onduidelijk waarom. Daarom hebben in 2018 5 studenten HBO verpleegkunde zich hiermee bezig gehouden.

Onderzoek: wat motiveert ouderen gezond oud te worden?

Onder begeleiding van Saxion en in opdracht van Roessingh Research & Development hebben zij zich de volgende vraag gesteld: Wat is de behoefte en motivatie van Twentse ouderen om gezond ouder te worden? Na gesprekken met 10 Twentse ouderen komen de studenten tot de volgende conclusies:

• Ouderen ondernemen nog veel activiteiten.
• Het motiveert ouderen om te bewegen om conditie op peil te houden of ze worden gemotiveerd door anderen.
• De ouderen hebben behoefte aan groepsactiviteiten waarbij de sociale contacten worden bevorderd en willen graag bewegen met verschillende leeftijden.

Hoe zien ouderen het ouder worden?

De meeste geïnterviewde ouderen zien ouder worden als zelfstandig blijven en geen gebreken krijgen. Zij leven van dag tot dag en handelen niet voordat er iets gebeurt. Ze handelen pas als ze hun leefstijl noodzakelijk aangepast moet worden, door bijvoorbeeld een life event.  De geïnterviewde ouderen geven op dit moment gemiddeld een 7,7 voor hun kwaliteit van leven.

Meer informatie

Download het onderzoek met resultaten en aanbevelingen.

Achtergrond van project Let’s Go

Aanleiding: Op basis van beweegkapitaal en beweegmotivatie lopen de wensen van senioren erg uiteen. De senioren vragen om een divers aanbod aan beweegactiviteiten en begeleiding. Vanuit verschillende partijen, zoals zorgverleners, sportbegeleiders en welzijnsorganisaties, wordt er aanbod gecreëerd om senioren meer te laten bewegen. Bij verschillende gemeentes zijn sociale kaarten beschikbaar waar tal van beweegactiviteiten op vermeld staan. Uitgaande van het beweegkapitaal en de beweegmotivatie van senioren kan het niet anders dat niet alle senioren zich gehoord voelen met het huidige aanbod en ook in het veld merkt men dat tal van activiteiten minder opgepakt wordt door de doelgroep dan verwacht door professionals. De vraag rijst: “Slaan wij hier de plak mis?”. 

Doel: Het doel van dit project is om het aanbod in beweeginterventie beter af te stemmen op de behoeften van de burgers van 65 jaar en ouder. Door in gesprek te gaan met deze burgers willen wij de individuele behoeften van deze burger met betrekking tot bewegen en het nastreven van een actieve levensstijl inzichtelijk krijgen. Vervolgens zullen we richtlijnen ontwikkelen voor aanbieders van beweeginterventies, zodat een grote groep senioren gezond gaat bewegen.

Aanpak: De activiteiten van het project bestaan uit:

• Het opzetten van meerdere panels van burgers en bijeenkomsten/interviews met deze burgers om hun behoeften met betrekking tot bewegen en het nastreven van een actieve levensstijl in kaart te brengen, alsmede de motivatie en beweegredenen om wel of niet te bewegen;
• Aan de hand van de uitkomsten van de burgerpanels een bredere  inventarisatie uitzetten in een grote groep senioren met betrekking tot bewegen en het nastreven van een actieve levensstijl, alsmede de motivatie en beweegredenen om wel of niet te bewegen;
• Ontwikkelen van richtlijnen voor aanbieders van beweeginterventies om op groepsniveau passende beweeginterventie aan te bieden aan senioren met als doel deze senioren gezond te laten bewegen;
• Verspreiden, delen van kennis en geven van voorlichting aan aanbieders en andere geïnteresseerden.

The post Let’s Go appeared first on Vitaal Twente.

Achtergrond over project Langgezond.nl

Aanleiding: In het najaar van 2014 zijn we gestart met het uitrollen van het langgezond.nl platform in verschillende Twentse gemeentes;  Enschede, Hengelo, Tubbergen en Twenterand. De uitkomsten van het Langgezond.nl initiatief laten zien dat de vitaliteit van 40% van de deelnemers onvoldoende is, 40% van de deelnemers scoort onder gemiddeld op één van de ondervraagde domeinen. Onvoldoende vitaliteit kan in verband worden gebracht met verschillende lichamelijke ongemakken en een verhoogd zorggebruik. Een sociaal probleem waarbij we alleen gebaat zijn bij een oplossing. Langgezond.nl draagt bij het inzichtelijk maken van het probleem op populatie niveau, het inzicht geven aan de burger omtrent hun gezondheid en de mogelijk om daar waar nodig aanspraak te doen op de zelfredzaamheid van de deelnemers en passende interventies aan te bieden (zowel welzijn als zorg).

Doel: Het doel van dit project “Langgezond.nl – de volgende stap” is tweeledig: 1.door opschaling van het concept naar meerdere gemeenten wordt de eigen regie van de burger om te werken aan zijn vitaliteit vergroot en wordt de samenwerking tussen zorg en welzijn verbeterd; 2. door data en kennis te delen en de ouderen over langere termijn te volgen krijgen we meer inzicht in de vitaliteit van de Twentse deelnemers (65-75 jaar) en kan in het aanbod door de verschillende stakeholder (in gezamenlijkheid) beter ingespeeld worden op de behoeften.

Aanpak: De oplossing voor het bovengenoemde doelen is tevens tweeledig. Enerzijds is het van belang om bij alle Twentse gemeentes Langgezond.nl onder de aandacht te brengen en de informatie aan te dragen zodat zij kunnen beslissen het Langgezond.nl platform wel of niet te gaan te gebruiken. Anderzijds is het van belang om verschillen partners met elkaar in contact te brengen. Door dit contact kan met van elkaar leren en kunnen samenwerkingen aangegaan worden, zoals de inzet van studenten van het ROC van Twente en Saxion bij het uitvoering van de eerste en tweede screening.

Meer informatie?

Ga naar Langgezond.nl.

The post Langgezond.nl appeared first on Vitaal Twente.